Externe leefcirkels
Externe leefcirkels bevorderen de bewegingsvrijheid en veiligheid van cliënten met dementie. Een ingetekende zone bepaalt waar de cliënt zich vrij kan bewegen. Verlaat de cliënt deze zone, dan krijgen de cliënt, naasten en zorgmedewerkers een melding. Dat geeft rust en maakt voortdurend controleren overbodig. Interne leefcirkels werken met wandelzones binnen een gebouw.
Kennisbank digitale zorg
Lees meer over specifieke informatie over Externe leefcirkels in de Kennisbank digitale zorg.
Tips voor doel 1: De vraag verkennen
Externe leefcirkels in Onderdeel 1.1: Je eerste idee
Externe leefcirkels bevorderen de bewegingsvrijheid en veiligheid van cliënten met dementie. Een ingetekende zone bepaalt waar de cliënt zich vrij kan bewegen. Verlaat de cliënt deze zone, dan krijgen de cliënt, naasten en zorgmedewerkers een melding. Dat geeft rust en maakt voortdurend controleren overbodig. Interne leefcirkels werken met wandelzones binnen een gebouw.
Aanvullende links:
Externe leefcirkels in Onderdeel 1.2: Een sterk team
Externe leefcirkels bevorderen de bewegingsvrijheid van cliënten met dementie via ingetekende zones. Deze technologie betreft de zorg én de cliënt. Betrek daarom vroeg de cliëntenraad en Wzd-functionaris. Zorgmedewerkers, facilitair personeel, ondersteuners, managers, naasten, mantelzorgers en de gemeente moeten weten hoe zij eenduidig reageren op een melding.
Aanvullende links:
Externe leefcirkels in Onderdeel 1.3: Ontdek de echte gebruikersvraag
Externe leefcirkels geven cliënten met dementie meer bewegingsvrijheid binnen ingetekende zones. Zet de technologie in als middel voor een leven in vrijheid, niet als doel op zich of als reactie op de Wzd. Ken de cliënt goed en bepaal hoe die de geboden vrijheid kan gebruiken. Zo bereik je deze vrijheid op een verantwoorde manier.
Aanvullende links:
Externe leefcirkels in Onderdeel 1.4: Basis op orde
Externe leefcirkels bevorderen de bewegingsvrijheid van cliënten met dementie binnen ingetekende zones. De technologie kan hun locatie bepalen, bijvoorbeeld via GPS. Omdat dit toezicht op afstand is en kan leiden tot handelen, maak je vroeg afspraken over de Wzd, privacy en databeveiliging. Leg ook vast hoe de organisatie omgaat met de Wzd en het opendeurenbeleid.
Aanvullende links:

Ervaringsverhaal
Pieter van Foreest deelt hun inzichten van externe leefcirkels, met handige tips om rekening mee te houden wanneer je zelf aan de slag gaat: vooral niet zelf het wiel opnieuw uitvinden!
Tips voor doel 2: Klaarmaken voor de start
Externe leefcirkels in Onderdeel 2.1: Type technologie kiezen
Wil je jullie cliënten met cognitieve achteruitgang meer vrijheid bieden? Door de deuren geopend te houden, kan externe leefcirkels een type technologie zijn die bij je vraag past. Voor sommige cliënten kan vrijuit wandelen in de omgeving een spannende activiteit zijn. Bekijk wat het beste past bij jullie locatie en bij het vraagstuk en wat daarvoor nodig is binnen jullie organisatie.
Aanvullende links:
Externe leefcirkels in Onderdeel 2.2: Producten en leveranciers vergelijken
Laat de vorm van de tracker passen bij cliëntbehoeften en -gedrag. Een lange batterijduur is nodig voor positiebepaling van de GPS. Een alarmknop is ongeschikt bij gevorderde dementie en neemt te veel ruimte in. In een groot gebouw moeten bakens zijn en extra technologie in de tracker om de GPS automatisch uit te schakelen. Voorkom zo onnodige meldingen en onnodig batterijgebruik.
Aanvullende links:
Externe leefcirkels in Onderdeel 2.3: Producten testen
Test de technologie zelf in de wijk en loop mee met een cliënt. Zo zie je wat werkt, wanneer een melding nodig is en hoe snel iemand reageert. Simuleer daarom een noodmelding. Houd rekening met de omgeving: een drukke stad vraagt iets anders dan een rustig gebied met minder risico's. Controleer ook of de tracker tegen water en stoten kan en hoe lang de batterij meegaat.
Aanvullende links:
Externe leefcirkels in Onderdeel 2.4: Businesscase schetsen
Externe leefcirkels leveren niet direct tijdwinst op, maar de businesscase blijft belangrijk. De technologie geeft vooral rust aan cliënten, medewerkers en naasten. Kosten zitten in hard- en software, een mogelijk abonnement, apparatuur en training. Schets samen het alarmeringsproces, bepaal realistische verwachtingen en spreek af wie meldingen ontvangt: medewerkers, naasten of beiden.
Tips voor doel 3: Kleinschalig gebruik voorbereiden
Externe leefcirkels in Onderdeel 3.1: Communicatieplan uitwerken
Organiseer een familieavond over waarom en hoe jullie externe leefcirkels inzetten. Bespreek de rollen van formele en informele zorg en maak duidelijk wie wat doet. Familie kan bijvoorbeeld een familielid ophalen. Informeer ook de buurt met flyers of berichten in buurtkranten over het nieuwe beleid en hoe mensen in bepaalde situaties kunnen handelen.
Aanvullende links:
Externe leefcirkels in Onderdeel 3.2: Onderzoeksopzet uitwerken
Trackers met GPS-signalen heb je in verschillende vormen en draagwijzen. Test wat cliënten wel en niet willen dragen. Bepaal ook hoe informele zorg meldingen ontvangt en hierop reageert. Zones intekenen kan buiten werkdagen nodig zijn. Onderzoek daarom ook het gebruiksgemak voor weekenddiensten.
Aanvullende links:
Externe leefcirkels in Onderdeel 3.4: Werkprocessen aanpassen
De juiste zone teken je voor de ingebruikname in. Beperk de afhankelijkheid van werktijden van de systeembeheerder, zodat aanpassingen flexibel blijven. Leg in de werkprocessen vast wie signalen verwerkt, wie erop reageert en welke escalatievolgorde geldt bij gevaar. Neem ook afspraken op over het opladen van apparatuur en het ophalen van cliënten.
Aanvullende links:
Externe leefcirkels in Onderdeel 3.5: Ondersteuning gebruikers organiseren
Vrijheid boven veiligheid stellen kan voor zorgmedewerkers een grote verandering zijn. Ondersteuning gaat daarom verder dan het instellen van de technologie. Maak duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden en over het uitdragen van het beleid. Leer medewerkers hoe ze meldingen opvolgen en wanneer ze wel of niet in actie komen.
Tips voor doel 4: Kleinschalig in gebruik nemen
Externe leefcirkels in Onderdeel 4.1: Starten met kleinschalig gebruik
Loslaten is voor medewerkers vaak lastig. Laat hen daarom enkele keren op afstand meelopen. Zo zien ze of er iets misgaat, wanneer meldingen binnenkomen en hoe snel en op welke manier collega's reageren. Dat geeft vertrouwen om de technologie zelf te gebruiken. Bepaal samen met het team de grenzen van het gebied en wanneer het systeem meldingen verstuurt.
Externe leefcirkels in Onderdeel 4.2: Evaluatie van kleinschalig gebruik
Evalueer hoe en hoe vaak het product succesvol is gebruikt, wie meldingen opvolgde en welke procesmatige aanpak daarbij goed werkt. Bespreek ook hoe familie, naasten en de omgeving de nieuwe werkwijze ervaren en of deze duidelijk is. Geef hen ruimte om zorgen te uiten. Zij spelen een belangrijke rol bij het waarborgen van de veiligheid en het veiligheidsgevoel van de cliënt.
Tips voor doel 5: Grootschalig gebruik en borgen
Externe leefcirkels in Onderdeel 5.4: Starten met grootschalig gebruik, monitoren en bijsturen
Vermindering van gebruik hoeft niet te betekenen dat cliënten minder naar buiten willen; het kan ook zijn dat men er meer vertrouwen in heeft om cliënten zelfstandig rond te laten lopen.
Heb je een vraag?
Ga naar de vraag-antwoordpagina en krijg antwoord op de veelgestelde vragen.